ایران از معدود کشورهایی است که هرگز بهصورت رسمی مستعمره نشد؛ نه بهدلیل اقبال تاریخی، بلکه در نتیجه همافزایی عاملیت درونی و محدودیتهای بیرونی. هویت تمدنی، انسجام اجتماعی، حافظه تاریخی و موقعیت راهبردی ایران، در کنار رقابت قدرتهای بزرگ، به حفظ حاکمیت آن کمک کرد. راز ماندگاری ایران در ساختار تمدنی آن نهفته است؛ تمدنی که نیروهای بیرونی را جذب کرده و هویت خود را بارها بازآفرینی کرده است.
جنگ درباره چه بود؟
مقامات رسمی پاسخهای متفاوتی ارائه کردند، اما جغرافیای تخریب روایت دیگری را بازگو میکند. نقشه نقاط اصابت الگویی را نشان میدهد که بسیار فراتر از مراکز نظامی بود و به فضاهای غیرنظامی، زیرساختهای عمومی، شبکههای حملونقل و سامانههای ضروری زندگی روزمره گسترش یافت. این الگو به هدفی گستردهتر اشاره دارد: تضعیف بنیانهای تابآوری ملی و آینده ایران.
دولت الزیدی و آینده نظم سیاسی عراق
کیفیت تعامل دولت الزیدی با گروههای مقاومت در سایه تهدیدها و فشارهای آمریکا از اولویتهای کابینه جدید عراق است. اصرار واشنگتن بر خلع سلاح گروههای مقاومت میتواند به چالشی بنیادین تبدیل شود. شکلگیری کابینه نیز مرهون ائتلافی شکننده است و تقویت چارچوب هماهنگی میتواند مانع تسلیم برخی جریانها در برابر فشارهای خارجی شود.
وقتی نامش را سرگرمی میگذارند
بیشتر مردم شادی را در چیزهای ساده پیدا میکنند؛ یک فنجان قهوه، دورهمی خانوادگی یا سفری کوتاه. اما دنیای دیگری نیز وجود دارد که در آن قدرت، ویرانی و رنج انسانها به سرگرمی کسانی تبدیل میشود که هیچگاه بهای آن را نمیپردازند. این قسمت میپرسد چند جان دیگر باید از دست برود تا این سرگرمی پایان یابد؟
مسیر قدرت؛ دکترین «خودت را قدرتمند کن» در چین
در عرصه پیچیده ژئوپلیتیک جهانی، قدرت یک اتفاق ناگهانی نیست، بلکه حاصل روندی حسابشده و مرحلهبهمرحله است. فرد تنگ، رئیس مؤسسه امور عمومی آمریکا و چین، توضیح میدهد که صعود چین با اولویتدادن به اقتصاد آغاز شد؛ ثروت حاصل از تقویت توان داخلی، امکان تأمین مالی ارتشی مدرن و سپس سیاست خارجی فعالتر را فراهم کرد.
در ستایش مخالفان؛ چرا باید سکوت را شکست؟
از خلیج خوکها تا عملیات شکستخورده آمریکا در جنوب اصفهان، واشنگتن مدام یک اشتباه را تکرار کرده است: اعتمادبهنفس افراطی، خاموشکردن منتقدان و اشتباه گرفتن سکوت با اجماع. اروینگ جنیس این وضعیت را «گروهاندیشی» مینامید؛ زمانی که وفاداری به قدرت از بحث صادقانه راهبردی مهمتر میشود. در ساختارهایی که با خودشیفتگی و همرنگی اداره میشوند، شکست راهبردی دیگر غافلگیرکننده نیست؛ اجتنابناپذیر است.
پیام راهبردی هرمز؛ تجارت آزاد و امنیت نمیتواند انتخابی باشد
ایران در سالهای گذشته کمتر از ظرفیت ژئوپلیتیکی سواحل گسترده و تنگه هرمز بهره گرفته است. بستن تنگه هرمز در شرایط جنگی نه نشانه سیاستی دائمی، بلکه واکنشی موقت و بازدارنده به تهدیدهای امنیت ملی بود. سیاست آینده روشن است: هرمز در زمان صلح باید باز بماند، اما امنیت و تجارت آزاد نمیتواند یکطرفه تعریف شود.
بحران اعتبار؛ پرونده فیفا
فوتبال اغلب زبان صلح، اتحاد و زندگی معرفی میشود و فیفا ادعا میکند فراتر از سیاست ایستاده است. اما وقتی برخی کشورها ظرف چند روز مجازات میشوند و پروندههایی بهمراتب سنگینتر با سکوت روبهرو میشوند، بیطرفی دیگر شبیه یک اصل نیست؛ شبیه یک انتخاب سیاسی است. این ویدیو درباره فروپاشی اعتماد به نهادهایی است که به نام عدالت سخن میگویند اما بر اساس قدرت عمل میکنند.
وحدت تسلیمناپذیر؛ پرچمی که هرگز نمیافتد
پرچم فقط تکهای پارچه نیست؛ حامل هویت، تاریخ و حافظه جمعی یک ملت است. در تهران، پرچمی بهصورت شبانهروزی برافراشته نگه داشته میشود و صدها ساعت بدون وقفه میان مردم عادی دستبهدست شده است. این کنش پیوسته، جلوهای آرام اما قدرتمند از تابآوری، مسئولیت جمعی و ارادهای است که همچنان استوار میایستد.
رویارویی الهیاتی خیر و شر
سیاستمداران غرب معمولاً کشورهای مخالف خود را ایدئولوژیک و دارای دستورالعملهای مذهبی یا آخرالزمانی معرفی میکنند تا استقلالطلبی ملتها را غیرعقلانی و خشن جلوه دهند. ظهور گفتارها و تمثیلهای اساطیری در سخنرانیها و اقدامات رهبران آمریکا و اسرائیل اکنون واقعیتی را آشکار کرده است: آنان خود به مصداق همان چیزی بدل شدهاند که سالها جامعه خود را با آن میترساندند.